Krytyk może więc oceniać stopień zharmonizowania efektów pracy twórczej autora z oczekiwaniami i możliwościami percepcyjnymi małych i młodych odbiorców, gdy podejmie próbę rekonstrukcji właściwej im świadomości literackiej na podstawie wniosków, jakie nasuwa ich „znaczące” zachowanie czy — bardziej tradycyjnie — opierając się na psychologii rozwojowej i wynikach badań czytelniczych.Jednak krytyk uprawniony jest również do wartościowania utworów z dziecięcym i młodzieżowym adresem niezależnie od „perspektywy poetyki odbioru”, ale zgodnie z kryteriami „lite- rackości” obowiązującymi w jego czasach, do rozpatrywania literatury dla dzieci i młodzieży jak każdego innego faktu literackiego w kontekście świadomości literackiej właściwej epoce.Taka właśnie była intencja manifestacyjnego wystąpienia pisarzy i krytyków na łamach „Świata Książki” z roku 1929, gdzie w „Słowie wstępnym” pisano: „Zeszyt ten niemal w całości poświęcamy dobrej książce dla dzieci i młodzieży. Pragniemy wywalczyć dla niej prawo obywatelstwa w literaturze ogólnej. Żądamy, aby oceną jej kierowały te same wymagania jakie stosujemy przy ocenie każdej innej literackiej książki”.
