ARTYZM ADAPTACJI

Bardzo wyraziście odsłania się tu zdarzenie opcji „dorosłej” i rzeczywistości dziecięcej, przynoszące efekt w postaci dosto­sowanej do młodego adresata. Badania adaptacji w ścisłym zwią­zku z ich literackim pierwowzorem pozwala uchwycić z jednej strony dziecięce determinacje kształtu nowo powstałego dzieła, z drugiej — związane z nimi wyznaczniki opcji „dorosłej”. Pyta­nia co się usuwa z dzieła podstawowego, co eksponuje, co doda­je — wskazują, owszem, na uwarunkowania tkwiące czy to w psychologii dziecka, czy w jego kulturowej sytuacji, ale także, a w gruncie rzeczy przede wszystkim, na decyzje nadawcze zwią­zane z zadaniami wychowawczymi, z przyjętą aksjologią; z ko­lei pytania, co się dostosowuje, „przekomunikowuje” i w jaki sposób — bardziej są zorientowane na determinacje odbiorcze. Artyzm adaptacji polega nie tyle na stosunku do dzieła podsta­wowego, bo przecież w znacznym stopniu mamy do czynienia z nowym utworem literackim, ile na sposobie powiązania opcji „dorosłej” z dziecięcymi determinacjami kształtu utworu; oczy­wiście, istotne są tutaj zawsze również dodatkowe sfunkcjonali- zowania, moglibyśmy rzec — wewnętrzna celowość, wewnętrzna koherencja wprowadzanych treści i środków ich realizacji.