Zasadne stają się pytania o czynniki współtworzące literaturę dla dzieci i młodzieży, kształtujące wyobrażenia o niej w świadomości literackiej. Literatura, także dziecięco-młodzieżowa, nie może bowiem rozwijać się w izolacji od całokształtu życia literackiego i w oderwaniu od właściwego dla epoki stanu świadomości.Chodzi tu o świadomość właściwą publiczności literackiej, rozumianej zgodnie z ujęciem Janusza Sławińskiego jako zbiorowość wszystkich uczestników procesu literackiej komunikacji, czyli twórców, krytyków i odbiorców, którzy odwołują się do wspólnego poziomu wyobrażeń o literaturze i o jej powinnościach . Według Sławińskiego „tworzy ona — jako całość -— specyficzny kontekst społeczny, w którym żyje literatura”7. Ów kontekst nacechowany historycznie ma istotny wpływ na charakter samej literatury, gdyż granica między strukturą wewnętrzną dzieła a czynnikami zewnętrznymi jest bardzo płynna. Dzieło jest bowiem wynikiem interakcji autora i publiczności. Oczekiwania publiczności mogą wpływać na charakter dzieła, a dzieło zmienia charakter owych oczekiwań8. Świadomość literacka jest więc systemem stereotypów odbioru społecznie i historycznie określonej publiczności.
