Krytyk może więc oceniać stopień zharmonizowania efektów pracy twórczej autora z oczekiwaniami i możliwościami percepcyjnymi małych i młodych odbiorców, gdy podejmie próbę rekonstrukcji właści­wej im świadomości literackiej na podstawie wniosków, jakie nasuwa ich „znaczące” zachowanie czy — bardziej tradycyj­nie — opierając się na psychologii rozwojowej i wynikach ba­dań czytelniczych.Jednak krytyk uprawniony jest również do wartościowania utworów z dziecięcym i młodzieżowym adresem niezależnie od „perspektywy poetyki odbioru”, ale zgodnie z kryteriami „lite- rackości” obowiązującymi w jego czasach, do rozpatrywania li­teratury dla dzieci i młodzieży jak każdego innego faktu litera­ckiego w kontekście świadomości literackiej właściwej epoce.Taka właśnie była intencja manifestacyjnego wystąpienia pi­sarzy i krytyków na łamach „Świata Książki” z roku 1929, gdzie w „Słowie wstępnym” pisano: „Zeszyt ten niemal w całości po­święcamy dobrej książce dla dzieci i młodzieży. Pragniemy wy­walczyć dla niej prawo obywatelstwa w literaturze ogólnej. Żą­damy, aby oceną jej kierowały te same wymagania jakie stosu­jemy przy ocenie każdej innej literackiej książki”.