CZYNNOŚĆ UMYSŁU

0
Ta ogromna i wciąż narastająca konwencjonalność, a więc sztuczność w porządku i hierarchizo- waniu świata, wynika z umysłowego poznawania rzeczywistości przez dorosłych, którzy poszukują...

DOŚWIADCZENIA I EMOCJE

0
Dziecko charakteryzuje ogólna nieznajomość życia i tradycji literackiej. Posługuje się ono w dużej mierze instynktem i intu­icją, zmierzając w swoim poznaniu do tego „co...

DZIECI – DOROŚLI

0
Antynomię dzieci—dorośli konstytutywną dla pro­gramowych dzieł pedagogicznych w twórczości literackiej zastę­puje przeciwstawienie samotne dziecko—rzeczywistość społecz­na. W ten sposób problem rozważany przez pedagogikę jako zagadnienie...

HISTORIA MACIUSIA

0
Dlatego właśnie dylogia o królu Maciusiu zajmuje w dorobku literackim Korczaka pozycję cen­tralną — stanowi swego rodzaju moralitet — przeniesioną w ob­szar wielkiej, ponadczasowej...

POCZĄTEK I KONIEC

0
Formuły początku i końca mieszczą tekst, który dorośli starają się odebrać w nie uszkodzo­nym kształcie. Stąd bierze się proceder opisu i analizy oraz kon­tekstowej...

RYS OSOBOWOŚCI

0
Źle czują się w rozwrzeszczanej gromadzie szkolnej, przeszkadzają im koledzy zbyt natrętni i niedelikatni. Wykazują przy tym znamienną dyskrecję w ujawnianiu własnych uczuć. „Teraz...

SKUPIENIE UWAGI DZIECKA

0
Skupienie uwagi dziecka dotyczy dowolnie wybranej po­staci, nie zawsze najważniejszej w konstrukcji dzieła, lub cieka­wego dla niego wątku czy pojedynczego zdarzenia albo opisu przedmiotu....

UCZESTNIK ZDARZEŃ

0
Dziecko staje się „uczestnikiem” opisywanych zdarzeń realizując w ten sposób przekonanie, że człowiek jest ośrodkiem i celem świata, bo świat przedstawiony „dostosowuje się” do...

W NAJDOSKONALSZEJ FORMIE

0
„Często Maciuś nie my­ślał o niczym, tylko mu się zdawało, że coś dobrego się dzieje, że te mogiłki, żywe kanarki na drzewie, skrzypce, samotna...

NARODZINY NOWEJ POSTAWY WOBEC DZIECKA

0
Dla odkrycia dziecka i dzieciństwa, jakie dokonało się w roman­tycznej literaturze, przełomowe znaczenie miała teoria Rousseau i Schillera, która była pogłosem przemian i propozycji,...

Gałęzie prawa

0
Prawo państwowe (konstytucyjne) — obejmuje zespół norm prawnych dotyczących zasad ustroju politycznego i społeczno—gospodarczego państwa. Normy prawa państwowego regulują podstawowe prawa i obowiązki obywatelskie,...

Akty normatywne organów władzy ustawodawczej

0
W hierarchii aktów prawnych kolejne miejsce po konstytucji zajmuje ustawa. Przepisy zawarte w ustawach muszą być zgodne z konstytucją natomiast wszystkie pozostałe akty normatywne...

Akty normatywne organów władzy wykonawczej

0
Akty normatywne organów władzy wykonawczej mogą być wydawane przez Prezydenta RP, Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, poszczególnych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Rozporządzenia z mocą...

Droga ustawodawcza

0
Proces uchwalania ustawy obejmuje kilka etapów. Pierwszym z nich jest wniesienie do Sejmu projektu ustawy, czyli inicjatywa ustawodawcza. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje: grupie co najmniej 15...

Kolizje norm prawnych

0
Możliwe jest wystąpienie sytuacji, w których określony stosunek prawny regulowany jest przez dwie lub więcej norm prawnych, zawartych w różnych aktach normatywnych. Sytuacja taka...

Pojęcie systemu prawa

0
Normy prawne nie mogą stanowić luźnego, nie powiązanego ze sobą zespołu norm — lecz muszą tworzyć pewien system. Na system, także system prawa, składają...

Prawo miejscowe

0
Przedstawicielem rządu w każdym województwie jest wojewoda, który na terenie województwa sprawuje władzę wykonawczą. Na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o terenowych organach rządowej...

Prawo powielaczowe

0
Rozporządzenie stoi w hierarchii aktów normatywnych niżej niż ustawa i rozporządzenie z mocą ustawy. Rozporządzenia są wydawane w celu wykonania ustaw, na podstawie zawartego...

Prawo zwyczajowe a prawo stanowione

0
Prawo może powstawać w procesie ustanowienia przez upoważnione do tego organy państwa (prawo stanowione), w procesie uznania powszechnie obowiązujących w społeczeństwie norm postępowania za...

Uchwalanie ustaw

0
Głosowanie nad projektem ustawy może się odbyć, gdy uczestniczący w nim posłowie stanowią kworum /łac. quorum/, czyli gdy stanowią oni co najmniej połowę liczby...

Umowy międzynarodowe

0
Zawierane są przez dwa lub więcej państw bądź organizacje międzynarodowe. Umowy te mogą mieć różne nazwy, np.: traktat, pakt, konwencja, układ, porozumienie, karta, konkordat....

Zapamiętaj!

0
Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe same mogą ustalać zasady postępowania mieszkańców. Nigdzie nie jest powie-dziane, w jakich godzinach nie wolno kosić trawnika zbyt głośną kosiarką,...

ARTYZM ADAPTACJI

0
Bardzo wyraziście odsłania się tu zdarzenie opcji „dorosłej” i rzeczywistości dziecięcej, przynoszące efekt w postaci dosto­sowanej do młodego adresata. Badania adaptacji w ścisłym zwią­zku...

ATRAKCYJNOŚĆ

0
„Atrakcyjność” nie jest tu może najlepszym terminem, sugeruje on bowiem uświa­damiane podobanie się; stąd też należałoby raczej wyeksponować jego znaczenie etymologiczne — przyciąganie (a...

DRAMATYCZNA OBRONA

0
Właśnie! — dziecko, a nie dzieci. Korczak zbyt dobrze znał różne środowiska dziecięce, by łudzić się, że stanowią one uła- dzony, bezkolizyjnie funkcjonujący światek....

DRUGA SPRAWA

0
Druga sprawa dotyczy tak jaskrawego przecież niekiedy dzie­cięcego punktu widzenia przyjmowanego w literaturze dziecię­cej. Przy powierzchownym oglądzie tego typu utworów mogłoby się wydawać, że...

GŁÓWNE CZYNNIKI

0
Jednym z głównych czynników wspćłkonstytuujących świa­domość literacką jest krytyka Wiąże się to z jej usytuowaniem w instytucjonalnym porządku życia literackiego, z ambiwałentnością roli krytyka...

KIEROWANIE KRYTYKI LITERACKIEJ

0
W imię postulowanej rewizji stosunku krytyki do książek dla dzieci i młodzieży wystąpili: K. Beylin, S. Beylinówna, M. Dą­browska, S. Furmanik, W. Husarski, J....

KRYTYKA LITERACKA

0
Po drugie, uproszczenie to nie musi być skorelowa­ne z płytkością przeżycia, które utwór ze sobą niesie. Uproszcze­nie schematu, uproszczenie ujęcia może być tak samo...

NAJCZĘSTSZY SPOSÓB

0
Najwyrazistszym, ale też i najprostszym sposobem oswajania, jest wprowadzenie różnego typu informacji kontekstujących rze­czywistość przedstawianą, stanowiących bądź to rodzaj komen­tarza narracyjnego, interpretującego świat kreowany...

NAJPROSTSZY PRZYPADEK

0
Tego typu utwory, jeżeli są w ogóle czytane po okresie swej aktualności, jeżeli są jeszcze rozumiane, stają się rodzajem anegdotycznego przekazu o dziwnościach świata...

NIEUCHRONNE PYTANIA

0
Nieuchronnie pojawią się w tym miejscu pytania, dlaczego w takiej sytuacji nie podlegają dezaktualizacji wszystkie utwory, dlaczego niektóre z nich są żywe stale, inne...

ODDZIAŁYWANIE KRYTYKI

0
Rozumie się przez to analizę krytycznoliterackich wypowiedzi doty­czących literatury dla młodych odbiorców pod kątem ich zasobu i zasięgu oraz ich społecznego funkcjonowania. Na tej...

PRAWOMOCNOŚĆ KRYTYKI

0
Rozterki dotyczące prawomocności krytyki przedmiotowo zo­rientowanej na literaturę dla dzieci i młodzieży nurtowały i nur­tują wszystkich, którzy się ową dziedziną zajmują. W dwudziesto­leciu międzywojennym...

PRZEADRESOWANIA

0
Najczęściej towarzyszy takiemu przeadresowaniu z jednej strony „wypadnięcie” z „dorosłego” użycia czytelniczego (wska­zujące na zmiany w „dorosłej” rzeczywistości odbiorczej oraz. ukształtowanie się nowych relacji...

RZECZYWISTOŚĆ DZIECIĘCA

0
Z dezaktualizacją utworu dla dzieci mamy do czynienia wte­dy, gdy jego kształt, gdy zespół zawartych w nim proporcji uję­cia świata, gdy jego problematyka tracą...

SPECYFICZNE UWARUNKOWANIA

0
Owe spe­cyficzne uwarunkowania literatury dziecięcej i zadania stawia­ne przez nią jej twórcy, a rozwiązywane przez niego czy to in­tuicyjnie, czy w efekcie intelektualnego rozpoznania,...

SPECYFIKA LITERATURY

0
Nie przekonywające wydają się także tendencje do wiązania li­teratury dziecięcej i młodzieżowej wyłącznie z niskimi obiegami społecznymi czy traktowanie faktu przejścia tekstu do obiegu...

ŚWIAT DOROSŁYCH I DZIECI

0
Gdyby świat dorosłych i świat dzieci spróbować przedstawić na kołach Eulera, ilustrowałyby one stosunek krzyżowania się koła wielkiego „dorosłego” i małego, dziecięcego; wspólne miejsce...

SZCZEGÓLNE ZNACZENIE

0
Szczególne znaczenie mają wystąpienia krytyczne w czaso­pismach i prasie codziennej. Krytyka literacka żyje bowiem i oddziałuje przede wszystkim tą drogą. Toteż ukazanie krytyki literatury...

UPROSZCZENIE WIZJI ŚWIATA

0
Wśród innych zabiegów wymienić można wprowadzenie nar­ratora dziecięcego, „przekładającego” niejako „dorosłość” na do­świadczenie dzieci; nie musi to być narrator w pełni w tym za­kresie...

W PRZYPADKU ODBIORCY

0
W przypadku odbiorcy dziecięcego odrębność psychologiczna jest względnie niezależna od jego statusu kulturowego i społe­cznego i musi być wzięta pod uwagę jako podstawowy czynnik...

W ŚWIADOMOŚCI LITERACKIEJ

0
Jerzy Cieślikowski zaproponował dla litera­tury dla dzieci i młodzieży określenie: „literatura czwarta”,zastrzegając się, że nie ma ono charakteru kwalifikującego, tym bardziej zaś — pejoratywnego”...

WARTOŚĆ ŹRÓDŁOWA

0
Wartość źródłową mają według Kmity oceny krytyczno­literackie nie tylko jako tak zwane „świadectwa”, a więc nie wyłącznie ze względu na to co „komunikują ,...

WARTOŚCIOWANIE UTWORÓW

0
Krytyk może więc oceniać stopień zharmonizowania efektów pracy twórczej autora z oczekiwaniami i możliwościami percepcyjnymi małych i młodych odbiorców, gdy podejmie próbę rekonstrukcji właści­wej...

WIEK MŁODEGO CZYTELNIKA

0
Badanie oswajania wymaga odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego coś pojawiło się w utworze i w takim właśnie kształ­cie?”. W przypadku literatury dziecięcej odpowiedź musi brzmieć:...

WYKORZYSTANIE PODOBIEŃSTW

0
Oswojenia wykorzystują podobieństwa i różnice pomiędzy światem dorosłych i światem dzieci. Wska­zanie różnic jest konieczne ze względu na możliwość niewłaści­wych analogizacji, możliwość niewłaściwego dostosowywania...

Z PROSTEGO POWODU

0
Podkreślone tu zostało metodologiczne znaczenie adaptacji z tego prostego powodu, że po pierwsze istnieje układ odniesie­nia w postaci dzieła podstawowego, po drugie, że zdarzają...

ZAGADNIENIE OSWAJANIA

0
Nie ulega wątpliwości, że w gatunkach wyżej wskazanych ko­nieczne są zabiegi oswajające genetycznie dwustopniowe czy dwu- aspektowane, z jednej strony „przekładające” tę odmienną rze­czywistość,...

ZASADNE PYTANIA

0
Zasadne stają się pytania o czynniki współtworzące literaturę dla dzieci i młodzieży, kształ­tujące wyobrażenia o niej w świadomości literackiej. Literatura, także dziecięco-młodzieżowa, nie może...

ZASIĘG ODDZIAŁYWANIA

0
Samych tylko czrsopism społeczno-kulturalnych ukazywało się w latach trzydziestych po­nad sto, podczas gdy liczba tytułów wszystkich wydawnictw pe­riodycznych osiągnęła w rekordowym 1937 roku —...

ZBLIŻONE KATEGORIE

0
Zbliżyliśmy się poprzez kategorię oswojenia do coraz częściej badanego zderzenia w literaturze dziecięcej dwu opcji, dwu świa­tów: „dorosłego” i dziecięcego, zderzenia koniecznego dla zaistnie­nia...

ZMIANY W ODBIORZE

0
Oczywiście, niekoniecznie trzeba to wiązać ze zmianami w sytuacji odbioru, może być to bowiem błąd instytucji wydawniczych, programów szkolnych lub efektem braku autorskiego rozeznania,...

Awarie w bloku

0
,,Mam sąsiada, który ustawicznie zalewa nasze mieszkanie. Prowa­dzimy z nim wojnę, bo naszym zdaniem on powinien wyremonto­wać rury w swoim mieszkaniu, on upiera się,...

Czy można wejść na działkę sąsiada?

0
,,Wkrótce będę budował dom. Nie wykluczam, że będę musiał w pewnym momencie mieć dojście do budowy od strony posesji są­siada, która jest ogrodzona, ale...

Czyje są drzewa lub owoce?

0
,,Jak to jest z tymi drzewami i owocami – kto zbiera owoce z drze­wa, jeśli gałęzie zwisają na sąsiednią działkę. Słowem – co jest...

Gdzie i co budować

0
Odległości między domami i innymi obiektami, jakie mogą zna­leźć się na działce, zależą od tego, czy jest to zabudowa miesz­kaniowa wielorodzinna, jednorodzinna czy zagrodowa....

Kłopoty z granicami działek

0
,,Upatrzyliśmy sobie piękną działkę, na której chcemy postawić dom naszych marzeń. Okazało się jednak, że są problemy z wyznacze­niem granic działki, bo jeden z...

Sąsiedzi i płoty

0
,,Mam problemy z sąsiadem, który straszliwie marudzi w sprawie płotu, którym chcę rozgrodzić nasze posesje. Czy są jakieś ustale­nia prawne dotyczące płotów?” Marian z Trzebnicy Nie...

Właściciel odpowiada za psa

0
,,Byliśmy na spacerze w lesie. Na naszej drodze pojawiły się dwa psy, bez kagańców. Zatrzymaliśmy się – przyznam – wystraszeni, bo psy podbiegły do...

Zanim nastąpi spotkanie w sądzie

0
Należy zacząć od dzielnico­wego, który powinien przeprowadzić z nimi stosowną rozmowę. Jeśli to nie pomoże, trzeba wezwać patrol, kiedy sąsiedzi „będą w akcji”. Można...

Życie po sąsiedzku

0
,,Kiedy tylko dopisuje pogoda, nasz sąsiad z całą rodziną wylęga na balkon i przez cały dzień urządzają, krótko mówiąc, balangi. Krzy­ki, śpiewy, a nawet...

Prawo materialne i formalne (procesowe)

0
Obok istniejącego podziału wszystkich norm prawnych na gałęzie prawa istnieje jeszcze inny podział, który pozwala na wyodrębnienie prawa materialnego i prawa formalnego /procesowego/. Prawo...

Rodzaje i hierarchia aktów normatywnych

0
W Polsce akty prawne można podzielić na dwie grupy: akty normatywne — mają one charakter ogólny i abstrakcyjny i są źródłami prawa, np. ustawa, czy...

Jak się pozbyć uciążliwego sąsiada?

0
,,Mam sąsiada, który w bloku mieszkalnym uruchomił hodowlę psów. On podobno z tego żyje, ale nas ta hodowla wykańcza. Bu­dynek objęty wspólnotą mieszkaniową ma...

Losowe wpisy:

Z PROSTEGO POWODU

0
Podkreślone tu zostało metodologiczne znaczenie adaptacji z tego prostego powodu, że po pierwsze istnieje układ odniesie­nia w postaci dzieła podstawowego, po drugie, że zdarzają...

Zanim nastąpi spotkanie w sądzie

0
Należy zacząć od dzielnico­wego, który powinien przeprowadzić z nimi stosowną rozmowę. Jeśli to nie pomoże, trzeba wezwać patrol, kiedy sąsiedzi „będą w akcji”. Można...