CZYNNOŚĆ UMYSŁU

Ta ogromna i wciąż narastająca konwencjonalność, a więc sztuczność w porządku i hierarchizo- waniu świata, wynika z umysłowego poznawania rzeczywistości przez dorosłych, którzy poszukują w niej rzeczy wspólnych, po­dobnych, to znaczy powtarzających się, które ustanawiają po­rządek świata na zasadzie przyczynowości. Czynność umysłu, we­dług koncepcji Bergsona, który przeprowadza krytykę poznania umysłowego, polega bowiem na ustalaniu stosunków,… Czytaj dalej CZYNNOŚĆ UMYSŁU

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

DOŚWIADCZENIA I EMOCJE

Dziecko charakteryzuje ogólna nieznajomość życia i tradycji literackiej. Posługuje się ono w dużej mierze instynktem i intu­icją, zmierzając w swoim poznaniu do tego „co jest dane przez władze postrzegania w stanie pierwotnym” \ a więc bez racjonal­nego porównywania. Ten sposób poznawania świata, typowy dla dziecka, pozwala mu tworzyć zbiór własnych doświadczeń, na: który składają się… Czytaj dalej DOŚWIADCZENIA I EMOCJE

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

DZIECI – DOROŚLI

Antynomię dzieci—dorośli konstytutywną dla pro­gramowych dzieł pedagogicznych w twórczości literackiej zastę­puje przeciwstawienie samotne dziecko—rzeczywistość społecz­na. W ten sposób problem rozważany przez pedagogikę jako zagadnienie ogólnej teorii wychowania tu uzyskuje wymiar in­dywidualny i znamię literackości.Kim zatem jest bohater literackich utworów Korczaka? Prze­de wszystkim — to dziecko wrażliwe, o nadzwyczaj subtelnej strukturze psychicznej. Ta cecha osobowości niejednokrotnie… Czytaj dalej DZIECI – DOROŚLI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

HISTORIA MACIUSIA

Dlatego właśnie dylogia o królu Maciusiu zajmuje w dorobku literackim Korczaka pozycję cen­tralną — stanowi swego rodzaju moralitet — przeniesioną w ob­szar wielkiej, ponadczasowej literatury polemikę z tym wszystkim, co budziło moralny protest pisarza i humanisty. Kim jest to przedwcześnie dojrzałe, nieco neurasteniczne dziecko o wielkich, smutnych oczach? Korczak podsuwa nam klucz autobiograficzny: „Więc kiedy… Czytaj dalej HISTORIA MACIUSIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

POCZĄTEK I KONIEC

Formuły początku i końca mieszczą tekst, który dorośli starają się odebrać w nie uszkodzo­nym kształcie. Stąd bierze się proceder opisu i analizy oraz kon­tekstowej interpretacji utworu, rzeczy niedostępnych dla dziecka. Tak przedstawiają się podstawowe różnice dotyczące relacji do­rosłego i dziecka ze światem, w tym także światem przedstawio­nym w dziele literackim.Poznawanie świata dokonywane w większym lub… Czytaj dalej POCZĄTEK I KONIEC

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

RYS OSOBOWOŚCI

Źle czują się w rozwrzeszczanej gromadzie szkolnej, przeszkadzają im koledzy zbyt natrętni i niedelikatni. Wykazują przy tym znamienną dyskrecję w ujawnianiu własnych uczuć. „Teraz już wiem — mówi bohater Kiedy znów będą mały że dzieci kochają, tylko nie wiedzą, jak to się nazywa. A mo­że wstydzą się przyznać” . Znamienny rys osobowości bohateraKiedy znów będę… Czytaj dalej RYS OSOBOWOŚCI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

SKUPIENIE UWAGI DZIECKA

Skupienie uwagi dziecka dotyczy dowolnie wybranej po­staci, nie zawsze najważniejszej w konstrukcji dzieła, lub cieka­wego dla niego wątku czy pojedynczego zdarzenia albo opisu przedmiotu. Wokół arbitralnie wybranego elementu w sposób kon­centryczny rozwija się zainteresowanie dziecka, które ustalając swój porządek tworzy „własny tekst”, w którym pojawiają się nowe proporcje, układy, znaczenia, czasem nowet fakty. Tak do­konuje… Czytaj dalej SKUPIENIE UWAGI DZIECKA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

UCZESTNIK ZDARZEŃ

Dziecko staje się „uczestnikiem” opisywanych zdarzeń realizując w ten sposób przekonanie, że człowiek jest ośrodkiem i celem świata, bo świat przedstawiony „dostosowuje się” do niego. To „unieruchomienie” świata przedstawionego w dziecięcym odbiorze powoduje łatwość jego zburzenia, wiąże się więc z dziecięcą potrzebą destrukcji i budowania. Układ ten poz­wała dziecku na bezpośredni kontakt z tworzywem, materią… Czytaj dalej UCZESTNIK ZDARZEŃ

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

W NAJDOSKONALSZEJ FORMIE

„Często Maciuś nie my­ślał o niczym, tylko mu się zdawało, że coś dobrego się dzieje, że te mogiłki, żywe kanarki na drzewie, skrzypce, samotna wieża, Ala i Alo, morze i Klu-Klu i gwiazdy — że to wszystko razem jest i Maciuś, i niebo i ziemia. I tak mu było cicho i smutno i przyjemnie, że… Czytaj dalej W NAJDOSKONALSZEJ FORMIE

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

NARODZINY NOWEJ POSTAWY WOBEC DZIECKA

Dla odkrycia dziecka i dzieciństwa, jakie dokonało się w roman­tycznej literaturze, przełomowe znaczenie miała teoria Rousseau i Schillera, która była pogłosem przemian i propozycji, jakie na temat dziecięctwa formułował wiek XVIII. Wtedy to następuje bowiem stopniowe autonomizowanie się świata dziecięcości i prze­łamywanie obojętności wobec dziecka. Obojętności, która istnia­ła przez całe wieki w dziedzinie obyczajów oraz… Czytaj dalej NARODZINY NOWEJ POSTAWY WOBEC DZIECKA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Gałęzie prawa

Prawo państwowe (konstytucyjne) — obejmuje zespół norm prawnych dotyczących zasad ustroju politycznego i społeczno—gospodarczego państwa. Normy prawa państwowego regulują podstawowe prawa i obowiązki obywatelskie, określają strukturę organów państwowych i samorządowych, ich kompetencje i wzajemne zależności. Prawo administracyjne obejmuje przepisy odnoszące się do struktury organów administracji, przepisy regulujące tok działania tych organów oraz przepisy odnoszące się… Czytaj dalej Gałęzie prawa

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Akty normatywne organów władzy ustawodawczej

W hierarchii aktów prawnych kolejne miejsce po konstytucji zajmuje ustawa. Przepisy zawarte w ustawach muszą być zgodne z konstytucją natomiast wszystkie pozostałe akty normatywne muszą być zgodne z ustawami. Zakres spraw, jakie mogą być regulowane ustawami, można podzielić na dwie grupy: obligatoryjne i fakultatywne. Obligatoryjnie ustawy muszą regulować: sytuację prawną obywateli zarówno w zakresie nakładania… Czytaj dalej Akty normatywne organów władzy ustawodawczej

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Akty normatywne organów władzy wykonawczej

Akty normatywne organów władzy wykonawczej mogą być wydawane przez Prezydenta RP, Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, poszczególnych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Rozporządzenia z mocą ustawy mogą być wydawane przez Radę Ministrów na podstawie ustawy podjętej przez Sejm bezwzględną większością głosów. Ustawa o upoważnieniu Rady Ministrów do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy określa przedmiot tych… Czytaj dalej Akty normatywne organów władzy wykonawczej

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Droga ustawodawcza

Proces uchwalania ustawy obejmuje kilka etapów. Pierwszym z nich jest wniesienie do Sejmu projektu ustawy, czyli inicjatywa ustawodawcza. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje: grupie co najmniej 15 posłów lub komisji sejmowej; Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej; Senatowi Radzie Ministrów.Kolejnym etapem drogi ustawodawczej jest podjęcie przez Sejm prac nad zgłoszonym projektem. Prace te mogą toczyć się na forum całego Sejmu,… Czytaj dalej Droga ustawodawcza

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Kolizje norm prawnych

Możliwe jest wystąpienie sytuacji, w których określony stosunek prawny regulowany jest przez dwie lub więcej norm prawnych, zawartych w różnych aktach normatywnych. Sytuacja taka to kolizja norm prawnych. Może ona powstać wówczas, gdy ten sam stosunek prawny został uregulowany przez normy prawne wydane w różnym czasie (kolizja norm prawnych w czasie). Niebezpieczeństwo zaistnienia takich sytuacji… Czytaj dalej Kolizje norm prawnych

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Pojęcie systemu prawa

Normy prawne nie mogą stanowić luźnego, nie powiązanego ze sobą zespołu norm — lecz muszą tworzyć pewien system. Na system, także system prawa, składają się elementy systemu i powiązania miedzy tymi elementami. Elementami systemu prawa jest zbiór obowiązujących norm prawnych. Powiązanie elementów systemu prawa polega m.in. na nadaniu normom prawnym odpowiedniej rangi i na przestrzeganiu… Czytaj dalej Pojęcie systemu prawa

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Prawo miejscowe

Przedstawicielem rządu w każdym województwie jest wojewoda, który na terenie województwa sprawuje władzę wykonawczą. Na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o terenowych organach rządowej administracji ogólnej bądź też w innych ustawach wojewoda może wydawać rozporządzenia, rozporządzenia porządkowe i zarządzenia. Akty normatywne wydawane przez wojewodę są nazywane prawem miejscowym. Prawo miejscowe jest publikowane w wojewódzkich dziennikach… Czytaj dalej Prawo miejscowe

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Prawo powielaczowe

Rozporządzenie stoi w hierarchii aktów normatywnych niżej niż ustawa i rozporządzenie z mocą ustawy. Rozporządzenia są wydawane w celu wykonania ustaw, na podstawie zawartego w nich upoważnienia. Upoważnienie do wydania rozporządzenia powinno określać podmiot, który ma wydać rozporządzenie i zakres regulowanych przez nie zagadnień. Treść rozporządzenia zawiera odwołanie do zapisów ustawy, na podstawie której zostało… Czytaj dalej Prawo powielaczowe

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Prawo zwyczajowe a prawo stanowione

Prawo może powstawać w procesie ustanowienia przez upoważnione do tego organy państwa (prawo stanowione), w procesie uznania powszechnie obowiązujących w społeczeństwie norm postępowania za normy prawne (prawo zwyczajowe) lub wskutek rozstrzygnięcia sądu, które ma moc wiążącą w stosunku do podobnych przypadków (prawo precedensowe). W Polsce obowiązujące prawo powstaje przede wszystkim jako prawo stanowione w wyniku… Czytaj dalej Prawo zwyczajowe a prawo stanowione

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Uchwalanie ustaw

Głosowanie nad projektem ustawy może się odbyć, gdy uczestniczący w nim posłowie stanowią kworum /łac. quorum/, czyli gdy stanowią oni co najmniej połowę liczby posłów. Projekt ustawy zostaje przyjęty zwykłą większością głosów, co oznacza, że liczba posłów głosujących za przyjęciem projektu ustawy musi być większa od liczby posłów głosujących przeciwko projektowi. Ustawa uchwalona przez Sejm… Czytaj dalej Uchwalanie ustaw

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Umowy międzynarodowe

Zawierane są przez dwa lub więcej państw bądź organizacje międzynarodowe. Umowy te mogą mieć różne nazwy, np.: traktat, pakt, konwencja, układ, porozumienie, karta, konkordat. Umowy międzynarodowe swoim zakresem mogą obejmować różne dziedziny. Proces przygotowania umowy międzynarodowej składa się z wielu etapów, ostatnim z nich jest ratyfikacja, czyli zatwierdzenie umowy przez upoważniony do tego organ państwa.… Czytaj dalej Umowy międzynarodowe

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Zapamiętaj!

Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe same mogą ustalać zasady postępowania mieszkańców. Nigdzie nie jest powie-dziane, w jakich godzinach nie wolno kosić trawnika zbyt głośną kosiarką, czy używać wiertarki albo piły do cięcia drzew. Powszechnie przyjęło się, że cisza nocna trwa od godziny 22 do 6 rano. Przepisy ustalają dopuszczalny poziom decybeli w zabudowaniach mieszkaniowych wielorodzinnych –… Czytaj dalej Zapamiętaj!

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ARTYZM ADAPTACJI

Bardzo wyraziście odsłania się tu zdarzenie opcji „dorosłej” i rzeczywistości dziecięcej, przynoszące efekt w postaci dosto­sowanej do młodego adresata. Badania adaptacji w ścisłym zwią­zku z ich literackim pierwowzorem pozwala uchwycić z jednej strony dziecięce determinacje kształtu nowo powstałego dzieła, z drugiej — związane z nimi wyznaczniki opcji „dorosłej”. Pyta­nia co się usuwa z dzieła podstawowego,… Czytaj dalej ARTYZM ADAPTACJI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ATRAKCYJNOŚĆ

„Atrakcyjność” nie jest tu może najlepszym terminem, sugeruje on bowiem uświa­damiane podobanie się; stąd też należałoby raczej wyeksponować jego znaczenie etymologiczne — przyciąganie (a więc świadome i nieświadome „przechodzenie” do dorosłości, przejmowanie „do­rosłego” punktu widzenia). Krótko mówiąc, idzie o to, żeby dzie­cięcy czytelnik przyjął za swoje proponowane wzorce, wartości, reguły. Oswajanie zatem pełnić ma nie… Czytaj dalej ATRAKCYJNOŚĆ

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

DRAMATYCZNA OBRONA

Właśnie! — dziecko, a nie dzieci. Korczak zbyt dobrze znał różne środowiska dziecięce, by łudzić się, że stanowią one uła- dzony, bezkolizyjnie funkcjonujący światek. Znane są jego sce­ptyczne wypowiedzi na temat możliwości reedukacji jednostek nie przystosowanych do życia w grupie — „szkodnicy”, „małe me- gierki”: to przecież określenia, jakich używa w stosunku do pew­nej kategorii… Czytaj dalej DRAMATYCZNA OBRONA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

DRUGA SPRAWA

Druga sprawa dotyczy tak jaskrawego przecież niekiedy dzie­cięcego punktu widzenia przyjmowanego w literaturze dziecię­cej. Przy powierzchownym oglądzie tego typu utworów mogłoby się wydawać, że nie ma tu miejsca na „dorosłość” na „dorosły” punkt widzenia, „dorosłe” wartościowanie. Jako ilustracja może tu służyć często świetna poezja Danuty Wawiłow. Zdawać by się mogło, że zadania „terapeutyczne” zlikwidowały „dorosłość”… Czytaj dalej DRUGA SPRAWA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

GŁÓWNE CZYNNIKI

Jednym z głównych czynników wspćłkonstytuujących świa­domość literacką jest krytyka Wiąże się to z jej usytuowaniem w instytucjonalnym porządku życia literackiego, z ambiwałentnością roli krytyka — jego stałym oscylowaniem między auto- rem-nadawcą i czytelnikiem-odbiorcą, co pozwala mu zarówno na wyrażenie założeń nadawcy, jak oczekiwań i opinii odbioicy Oiaz własnego stanowiska wobec tamtych ról, elementarnych dla pro­cesu… Czytaj dalej GŁÓWNE CZYNNIKI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

KIEROWANIE KRYTYKI LITERACKIEJ

W imię postulowanej rewizji stosunku krytyki do książek dla dzieci i młodzieży wystąpili: K. Beylin, S. Beylinówna, M. Dą­browska, S. Furmanik, W. Husarski, J. Korczak, M. Kuncewi­czowa, J. Mortkowiczowa, H. Mortkowiczówna, H. Naglerowa, W. Rzymowski. Krytyka literacka, podejmując ocenę tekstów adresowanych do dzieci i młodzieży, dość rzadko kierowana jest do właściwych adresatów. Znacznie częściej odwołuje… Czytaj dalej KIEROWANIE KRYTYKI LITERACKIEJ

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

KRYTYKA LITERACKA

Po drugie, uproszczenie to nie musi być skorelowa­ne z płytkością przeżycia, które utwór ze sobą niesie. Uproszcze­nie schematu, uproszczenie ujęcia może być tak samo wartościo­wym środkiem literackim, jak każdy inny; zależy co się z tym dzieje w utworze, czemu to służy.Status literatury dla dzieci i młodzieży jest — zwłaszcza w odczuciu potocznym — dwuznaczny. Wynika… Czytaj dalej KRYTYKA LITERACKA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

NAJCZĘSTSZY SPOSÓB

Najwyrazistszym, ale też i najprostszym sposobem oswajania, jest wprowadzenie różnego typu informacji kontekstujących rze­czywistość przedstawianą, stanowiących bądź to rodzaj komen­tarza narracyjnego, interpretującego świat kreowany w katego­riach bliskich dziecku (ze względu na jego psychikę i wiedzę), bądź też dostarczającego młodemu czytelnikowi wiadomości nie­zbędnych do właściwego zinterpretowania wypowiedzi i kreowa­nego przez nią świata, wiadomości, których w danych… Czytaj dalej NAJCZĘSTSZY SPOSÓB

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

NAJPROSTSZY PRZYPADEK

Tego typu utwory, jeżeli są w ogóle czytane po okresie swej aktualności, jeżeli są jeszcze rozumiane, stają się rodzajem anegdotycznego przekazu o dziwnościach świata minio­nego. Zatem typ związku utworu z rzeczywistością, w której jest on czytany, decyduje o jego rozumieniu i wartościowaniu, typ związku z sytuacją młodego czytelnika, sytuacją kulturowo okre­śloną. Najprostszym przypadkiem zmiany adresu… Czytaj dalej NAJPROSTSZY PRZYPADEK

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

NIEUCHRONNE PYTANIA

Nieuchronnie pojawią się w tym miejscu pytania, dlaczego w takiej sytuacji nie podlegają dezaktualizacji wszystkie utwory, dlaczego niektóre z nich są żywe stale, inne nawet zyskują na wartości, jeszcze inne po pewnym czasie zapomnienia na powrot stają się żywe. Wydaje się oczywiste, że dezaktualizują się przede wszystkim te utwory, które są bardzo mocno osadzone w… Czytaj dalej NIEUCHRONNE PYTANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ODDZIAŁYWANIE KRYTYKI

Rozumie się przez to analizę krytycznoliterackich wypowiedzi doty­czących literatury dla młodych odbiorców pod kątem ich zasobu i zasięgu oraz ich społecznego funkcjonowania. Na tej podstawie można zrekonstruować regulujące oddziaływanie krytyki na świa­domość literacką współkonstytuującą tę dziedzinę literatury.Przy założeniu, iż krytyka jest wyrazem świadomości literac­kiej, pojawia się podstawowa wątpliwość: o czyją świadomość tu chodzi? O świadomość… Czytaj dalej ODDZIAŁYWANIE KRYTYKI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

PRAWOMOCNOŚĆ KRYTYKI

Rozterki dotyczące prawomocności krytyki przedmiotowo zo­rientowanej na literaturę dla dzieci i młodzieży nurtowały i nur­tują wszystkich, którzy się ową dziedziną zajmują. W dwudziesto­leciu międzywojennym znalazły one wyraz między innymi w me- takrytycznych uwagach Hanny Mortkowiczówny i Brunona Winawera, które pokrywają się z refleksją Haliny Skrobiszewskiej o trudnościach oceny utworów dla dzieci, wynikających z roz­bieżności gustów… Czytaj dalej PRAWOMOCNOŚĆ KRYTYKI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

PRZEADRESOWANIA

Najczęściej towarzyszy takiemu przeadresowaniu z jednej strony „wypadnięcie” z „dorosłego” użycia czytelniczego (wska­zujące na zmiany w „dorosłej” rzeczywistości odbiorczej oraz. ukształtowanie się nowych relacji pomiędzy dorosłymi i dziećmi), z drugiej — przeadresowanie konwencji literackiej, w której zrealizowany został utwór (konwencje „dorosłe” na skutek ich petryfikacji lub w efekcie przekształceń w regułach komunikacji „dorosłej” stawać się… Czytaj dalej PRZEADRESOWANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

RZECZYWISTOŚĆ DZIECIĘCA

Z dezaktualizacją utworu dla dzieci mamy do czynienia wte­dy, gdy jego kształt, gdy zespół zawartych w nim proporcji uję­cia świata, gdy jego problematyka tracą kontakt z odbiorczą rze­czywistością dziecięcą, a utwór staje się bądź niezrozumiały bądź nieinteresujący. Rzeczywistość dziecięca, a więc zakres wykształ­cenia, typ doświadczenia społecznego i kulturowego, nawet sfe­ra intelektualna oraz związana z dążeniami,… Czytaj dalej RZECZYWISTOŚĆ DZIECIĘCA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

SPECYFICZNE UWARUNKOWANIA

Owe spe­cyficzne uwarunkowania literatury dziecięcej i zadania stawia­ne przez nią jej twórcy, a rozwiązywane przez niego czy to in­tuicyjnie, czy w efekcie intelektualnego rozpoznania, są możliwe do realizacji dzięki temu podstawowemu faktowi, że mimo róż­nic dziecko jest współuczestnikiem tej wspólnoty kulturowej, do której należą również dorośli. Odwołanie się do tego „wspólnego”, do wspólnego doświadczenia kulturowego,… Czytaj dalej SPECYFICZNE UWARUNKOWANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

SPECYFIKA LITERATURY

Nie przekonywające wydają się także tendencje do wiązania li­teratury dziecięcej i młodzieżowej wyłącznie z niskimi obiegami społecznymi czy traktowanie faktu przejścia tekstu do obiegu dziecięcego jako jego degradacji.O specyfice literatury dla dzieci i młodzieży decyduje jedy­nie jej odbiorca, charakteryzujący się swoistymi cechami psychi­cznymi i swoistym usytuowaniem społecznym. Ów wzgląd na odbiorcę ujmowanego w kategoriach psychosocjologicznych… Czytaj dalej SPECYFIKA LITERATURY

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ŚWIAT DOROSŁYCH I DZIECI

Gdyby świat dorosłych i świat dzieci spróbować przedstawić na kołach Eulera, ilustrowałyby one stosunek krzyżowania się koła wielkiego „dorosłego” i małego, dziecięcego; wspólne miejsce sta­nowiłoby „most” ułatwiający komunikację, stanowiłoby „waru­nek” transmisji „dorosłości” w świat dzieci i „drogę” przybliża­nia dziecka do „dorosłości”. Gdybyśmy nadal mieli pozostawać w kręgu wykorzystywanej tu metafory, można by powiedzieć, że literatura… Czytaj dalej ŚWIAT DOROSŁYCH I DZIECI

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

SZCZEGÓLNE ZNACZENIE

Szczególne znaczenie mają wystąpienia krytyczne w czaso­pismach i prasie codziennej. Krytyka literacka żyje bowiem i oddziałuje przede wszystkim tą drogą. Toteż ukazanie krytyki literatury dła dzieci i młodzieży w planie czasopism daje rzeczy­wisty obraz jej zasięgu, a zatem jest świadectwem miejsca, jakie ta literatura zajmuje w świadomości epoki.Początki krytycznoliterackich zainteresowań piśmiennictwem dla dzieci i młodzieży… Czytaj dalej SZCZEGÓLNE ZNACZENIE

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

UPROSZCZENIE WIZJI ŚWIATA

Wśród innych zabiegów wymienić można wprowadzenie nar­ratora dziecięcego, „przekładającego” niejako „dorosłość” na do­świadczenie dzieci; nie musi to być narrator w pełni w tym za­kresie kompetentny, niemniej jednak sposób jego prezentacji ułatwia „przejście” pomiędzy światem dorosłych i światem dzieci. Koncepcja narratora zresztą zawsze kryje w sobie określone mo­żliwości, sposoby i kompetencje, służące oswajaniu.Uproszczenie wizji świata, uproszczenie… Czytaj dalej UPROSZCZENIE WIZJI ŚWIATA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

W PRZYPADKU ODBIORCY

W przypadku odbiorcy dziecięcego odrębność psychologiczna jest względnie niezależna od jego statusu kulturowego i społe­cznego i musi być wzięta pod uwagę jako podstawowy czynnik determinujący charakter wypowiedzi, typ mówienia o świecie. Idzie więc o konieczność komunikowania świata dorosłych, „do­rosłego” punktu widzenia, „dorosłej” aksjologii z uwzględnieniem specyficzności przeżyć, zwłaszcza potrzeb i dążeń dziecięcych; świat „dorosły” musi… Czytaj dalej W PRZYPADKU ODBIORCY

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

W ŚWIADOMOŚCI LITERACKIEJ

Jerzy Cieślikowski zaproponował dla litera­tury dla dzieci i młodzieży określenie: „literatura czwarta”,zastrzegając się, że nie ma ono charakteru kwalifikującego, tym bardziej zaś — pejoratywnego” . Miało ono podkreślać au- tonomiczność owej literatury, wynikającą z faktu „posiadania przez nią swoistej poetyki immanentnej” oraz „własnej i pełnej struktury społecznej i instytucjonalnej” .Zgadzając się na status autonomiczności literatury… Czytaj dalej W ŚWIADOMOŚCI LITERACKIEJ

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

WARTOŚĆ ŹRÓDŁOWA

Wartość źródłową mają według Kmity oceny krytyczno­literackie nie tylko jako tak zwane „świadectwa”, a więc nie wyłącznie ze względu na to co „komunikują , ale też jako „po­zostałości”, czyli „oznaki (humanistyczne) pewnych, nie komuni­kowanych przez nie intencjonalnie stanów rzeczy . Warto za­tem spojrzeć na krytykę literacką jako na świadectwo symptom („pozostałości”) charakterystycznych norm wartościowania lite­ratury… Czytaj dalej WARTOŚĆ ŹRÓDŁOWA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

WARTOŚCIOWANIE UTWORÓW

Krytyk może więc oceniać stopień zharmonizowania efektów pracy twórczej autora z oczekiwaniami i możliwościami percepcyjnymi małych i młodych odbiorców, gdy podejmie próbę rekonstrukcji właści­wej im świadomości literackiej na podstawie wniosków, jakie nasuwa ich „znaczące” zachowanie czy — bardziej tradycyj­nie — opierając się na psychologii rozwojowej i wynikach ba­dań czytelniczych.Jednak krytyk uprawniony jest również do wartościowania… Czytaj dalej WARTOŚCIOWANIE UTWORÓW

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

WIEK MŁODEGO CZYTELNIKA

Badanie oswajania wymaga odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego coś pojawiło się w utworze i w takim właśnie kształ­cie?”. W przypadku literatury dziecięcej odpowiedź musi brzmieć: „Ze względu na młodego czytelnika i jego uwarunkowania, ze względu na konieczność oswojenia dla niego świata „dorosłego” lub jakiejś innej obcej mu rzeczywistości, oswojenia zgodnego z zadaniami wychowawczymi i dydaktycznymi, a… Czytaj dalej WIEK MŁODEGO CZYTELNIKA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

WYKORZYSTANIE PODOBIEŃSTW

Oswojenia wykorzystują podobieństwa i różnice pomiędzy światem dorosłych i światem dzieci. Wska­zanie różnic jest konieczne ze względu na możliwość niewłaści­wych analogizacji, możliwość niewłaściwego dostosowywania świa­ta przedstawianego do reguł rzeczywistości dziecięcej i zakresu posiadanej wiedzy. Wydobywanie podobieństw z kolei jest ko­nieczne w celu zaistnienia porozumienia, w celu stworzenia „przejść” pomiędzy oboma światami. Równocześnie w zabiegach oswajających… Czytaj dalej WYKORZYSTANIE PODOBIEŃSTW

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Z PROSTEGO POWODU

Podkreślone tu zostało metodologiczne znaczenie adaptacji z tego prostego powodu, że po pierwsze istnieje układ odniesie­nia w postaci dzieła podstawowego, po drugie, że zdarzają się kilkakrotne adaptacje tego samego utworu. Fakt istnienia kilka­krotnych adaptacji nie może być w żadnym wypadku interpre­towany tylko w kontekście indywidualnych decyzji i umiejętno­ści literackich pisarza adaptatora; byłoby to zubożenie możli­wości… Czytaj dalej Z PROSTEGO POWODU

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ZAGADNIENIE OSWAJANIA

Nie ulega wątpliwości, że w gatunkach wyżej wskazanych ko­nieczne są zabiegi oswajające genetycznie dwustopniowe czy dwu- aspektowane, z jednej strony „przekładające” tę odmienną rze­czywistość, odmienną od świata zarówno dorosłych, jak i dzieci, z drugiej — dostosowujące wypowiedź i świat przez nią kreowa­ny do dziecięcego odbiorcy. Podstawą oswojeń w takich gatun­kach nie może już być, jak… Czytaj dalej ZAGADNIENIE OSWAJANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ZASADNE PYTANIA

Zasadne stają się pytania o czynniki współtworzące literaturę dla dzieci i młodzieży, kształ­tujące wyobrażenia o niej w świadomości literackiej. Literatura, także dziecięco-młodzieżowa, nie może bowiem rozwijać się w izolacji od całokształtu życia literackiego i w oderwaniu od wła­ściwego dla epoki stanu świadomości.Chodzi tu o świadomość właściwą publiczności literackiej, ro­zumianej zgodnie z ujęciem Janusza Sławińskiego jako… Czytaj dalej ZASADNE PYTANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ZASIĘG ODDZIAŁYWANIA

Samych tylko czrsopism społeczno-kulturalnych ukazywało się w latach trzydziestych po­nad sto, podczas gdy liczba tytułów wszystkich wydawnictw pe­riodycznych osiągnęła w rekordowym 1937 roku — 2500 .Najwięcej, bo ponad 400, wypowiedzi krytycznych poświęco­nych literaturze dla młodych odbiorców ukazało się na łamach czasopism literackich i społeczno-kulturalnych. Na drugim miej­scu znajdowały się pisma codzienne z około 300 tekstami… Czytaj dalej ZASIĘG ODDZIAŁYWANIA

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ZBLIŻONE KATEGORIE

Zbliżyliśmy się poprzez kategorię oswojenia do coraz częściej badanego zderzenia w literaturze dziecięcej dwu opcji, dwu świa­tów: „dorosłego” i dziecięcego, zderzenia koniecznego dla zaistnie­nia porozumienia i realizacji celów dydaktyczno-wychowawczych. Możemy powiedzieć, że każdy utwór dla dzieci zawiera jawny lub — obecnie coraz częstszy w celu uniknięcia jaskrawego dy­daktyzmu i moralizatorstwa — ukryty „dorosły” punkt widzenia,… Czytaj dalej ZBLIŻONE KATEGORIE

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

ZMIANY W ODBIORZE

Oczywiście, niekoniecznie trzeba to wiązać ze zmianami w sytuacji odbioru, może być to bowiem błąd instytucji wydawniczych, programów szkolnych lub efektem braku autorskiego rozeznania, prowadzącego do „krety- nizacji” założonego czytelnika (mówiąc łagodniej — do jego nad­miernie infantylnego traktowania); najnowsza literatura dziecię­ca zdaje się oscylować raczej w drugim kierunku — w kierunku „wydoroślania” odbiorcy dziecięcego (zwłaszcza… Czytaj dalej ZMIANY W ODBIORZE

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Awarie w bloku

,,Mam sąsiada, który ustawicznie zalewa nasze mieszkanie. Prowa­dzimy z nim wojnę, bo naszym zdaniem on powinien wyremonto­wać rury w swoim mieszkaniu, on upiera się, że to problem spół­dzielni, a nam woda leje się na głowę. Kto za jakie rury odpowia­da, czy prawo jakoś to reguluje?” Małgorzata z Gdyni Zalewane mieszkania są problemem wielu rodzin mieszkają­cych… Czytaj dalej Awarie w bloku

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Czy można wejść na działkę sąsiada?

,,Wkrótce będę budował dom. Nie wykluczam, że będę musiał w pewnym momencie mieć dojście do budowy od strony posesji są­siada, która jest ogrodzona, ale niezabudowana. Czy muszę uzy­skać zgodę sąsiada na wejście na jego teren ?” Jacek z Lublina Prawo budowlane przewiduje możliwość wejścia na posesję są­siada, gdy jest to niezbędne do wykonania prac przygotowaw­czych… Czytaj dalej Czy można wejść na działkę sąsiada?

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Czyje są drzewa lub owoce?

,,Jak to jest z tymi drzewami i owocami – kto zbiera owoce z drze­wa, jeśli gałęzie zwisają na sąsiednią działkę. Słowem – co jest czyje?” Elżbieta z Pruszkowa Jeśli owoce z drzew właściciela spadły na sąsiednią działkę, nale­żą do sąsiada. Ale dopóki są jeszcze na drzewie, choć gałęzie zwi­sają nad sąsiednią działka, są własnością właściciela… Czytaj dalej Czyje są drzewa lub owoce?

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Gdzie i co budować

Odległości między domami i innymi obiektami, jakie mogą zna­leźć się na działce, zależą od tego, czy jest to zabudowa miesz­kaniowa wielorodzinna, jednorodzinna czy zagrodowa. Zasadni­czo budynek zwrócony w stronę granicy ścianą, w której są okna i drzwi, musi być usytuowany od granicy w odległości 4 m. Stro­na budynku pozbawiona okien i drzwi może być odsunięta… Czytaj dalej Gdzie i co budować

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Kłopoty z granicami działek

,,Upatrzyliśmy sobie piękną działkę, na której chcemy postawić dom naszych marzeń. Okazało się jednak, że są problemy z wyznacze­niem granic działki, bo jeden z właścicieli gruntu obok nie przyj­muje do wiadomości ustaleń geodety, upiera się przy jakiejś dawnej granicy, ale nie ma żadnych dokumentów, które potwierdzałyby je­go stanowisko. Jak najprościej uniknąć konfliktów z przyszłym są­siadem?”… Czytaj dalej Kłopoty z granicami działek

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Sąsiedzi i płoty

,,Mam problemy z sąsiadem, który straszliwie marudzi w sprawie płotu, którym chcę rozgrodzić nasze posesje. Czy są jakieś ustale­nia prawne dotyczące płotów?” Marian z Trzebnicy Nie ma przepisów, które by oddzielnie regulowały kwestię wła­sności wznoszonych na granicy płotów, murów i innych typów ogrodzenia. Żadne przepisy nie ustanawiają też obowiązku udzia­łu w kosztach ich wznoszenia. Normują… Czytaj dalej Sąsiedzi i płoty

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Właściciel odpowiada za psa

,,Byliśmy na spacerze w lesie. Na naszej drodze pojawiły się dwa psy, bez kagańców. Zatrzymaliśmy się – przyznam – wystraszeni, bo psy podbiegły do nas, zaczęły obwąchiwać, jeden warknął. Po kilku minutach pojawili się właściciele. Na nasze uwagi, ze nie wolno puszczać psów ze smyczy i że powinny mieć kagańce, usły­szeliśmy, że to las, a… Czytaj dalej Właściciel odpowiada za psa

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Zanim nastąpi spotkanie w sądzie

Należy zacząć od dzielnico­wego, który powinien przeprowadzić z nimi stosowną rozmowę. Jeśli to nie pomoże, trzeba wezwać patrol, kiedy sąsiedzi „będą w akcji”. Można też poprosić straż miejską albo administratora. Jeśli i te interwencje nie odniosą skutku, w końcu trzeba sąsia­dów podać do sądu o zakłócanie porządku, a może nawet starać się o ich eksmisję.… Czytaj dalej Zanim nastąpi spotkanie w sądzie

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Życie po sąsiedzku

,,Kiedy tylko dopisuje pogoda, nasz sąsiad z całą rodziną wylęga na balkon i przez cały dzień urządzają, krótko mówiąc, balangi. Krzy­ki, śpiewy, a nawet rozpalanie grilla to dla nich coś normalnego. Na dodatek kilkanaście razy w roku tak hucznie obchodzą imieni­ny, że cała okolica musi w tym uczestniczyć. Nie pomagają prośby o spokój. – Przecież… Czytaj dalej Życie po sąsiedzku

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Prawo materialne i formalne (procesowe)

Obok istniejącego podziału wszystkich norm prawnych na gałęzie prawa istnieje jeszcze inny podział, który pozwala na wyodrębnienie prawa materialnego i prawa formalnego /procesowego/. Prawo materialne określa wzajemne prawa i obowiązki podmiotów stosunku prawnego. Normy prawa materialnego określają, jak należy się zachować w określonych przez nie okolicznościach. Jest to niejako opis postępowania pożądanego z punktu widzenia… Czytaj dalej Prawo materialne i formalne (procesowe)

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Rodzaje i hierarchia aktów normatywnych

W Polsce akty prawne można podzielić na dwie grupy: akty normatywne — mają one charakter ogólny i abstrakcyjny i są źródłami prawa, np. ustawa, czy rozporządzenie; akty nienormatywne — mają one charakter konkretny i indywidualny i nie są źródłami prawa, np. orzeczenia sądowe lub decyzje administracyjne. Akt normatywny jest to dokument obejmujący wyodrębniony zbiór przepisów… Czytaj dalej Rodzaje i hierarchia aktów normatywnych

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo

Jak się pozbyć uciążliwego sąsiada?

,,Mam sąsiada, który w bloku mieszkalnym uruchomił hodowlę psów. On podobno z tego żyje, ale nas ta hodowla wykańcza. Bu­dynek objęty wspólnotą mieszkaniową ma kilka mieszkań. Pozo­stali lokatorzy, podobnie jak ja, też już mają dosyć hodowlanego sąsiedztwa. Jesteśmy skłonni pozbyć się miłośnika psów i jego lo­katorów w drodze prawnej. Jak to zrobić?” Ireneusz z Sokołowa… Czytaj dalej Jak się pozbyć uciążliwego sąsiada?

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: Prawo